الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

207

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

است كه به فرمان پروردگار در عالم هستى حكومت مىكند و آنها را در مسير خود رهبرى مىنمايد . اين تعبير در حقيقت پاسخى است به آنها كه چنين مىپندارند خداوند جهان را آفريده و آن را به حال خود واگذارده و كنارى نشسته است ، و به تعبير ديگر عالم هستى در ايجادش نيازمند به خدا است ، اما در بقا و ادامه حيات نيازى ندارد ! . اين جمله مىگويد : همانطور كه جهان در حدوثش نيازمند به او است در تدبير و ادامه حيات و اداره اش نيز وابسته به او مىباشد ، و اگر لحظه اى لطف خدا از آن گرفته شود نظامش به كلى از هم گسسته و نابود مىگردد . بعضى از فلاسفه مايلند كه عالم « خلق » را عالم « ماده » و عالم « امر » را عالم « ما وراء ماده » بدانند ، زيرا عالم خلق جنبه تدريجى دارد و اين خاصيت جهان ماده است و عالم امر جنبه دفعى و فورى دارد و اين خاصيت جهان ما وراء ماده است چنان كه مىخوانيم إِنَّما أَمْرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ : « هنگامى كه خداوند چيزى را اراده كند ، به او فرمان مىدهد موجود باش ، آن هم موجود مىشود » ( سوره يس آيه 82 ) . ولى با توجه به موارد استعمال « امر » در آيات قرآن و حتى جمله * ( وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِه ) * كه در آيه مورد بحث خوانديم ، استفاده مىشود كه امر به معنى هر گونه فرمان الهى است ، خواه در جهان ماده باشد يا جهان ما وراى ماده ( دقت كنيد ) . و در پايان آيه مىفرمايد : « پربركت است خداوندى كه پروردگار عالميان است » ( * ( تَبارَكَ اللَّه رَبُّ الْعالَمِينَ ) * ) . در حقيقت اين جمله بعد از ذكر آفرينش آسمان و زمين و شب و روز و خورشيد و ماه و ستارگان و تدبير جهان هستى يك نوع ستايش از مقام مقدس پروردگار